De prijs van politieke druk op de centrale bank
Blog Niels Gilbert, DNB
Monetair beleid: geen exacte wetenschap
Monetair beleid is in de kern niet ingewikkeld. Centrale banken hebben één hoofdinstrument: de beleidsrente. Die is bepalend voor de rente die banken rekenen aan huishoudens en bedrijven. Door het sturen van de beleidsrente, proberen centraal bankiers de inflatie te beheersen en de economie stabiel te houden.
Het vaststellen van een passende rente vraagt om een gedegen analyse van economische en financiële factoren. Over het juiste renteniveau kan discussie bestaan. Het kan daarbij verleidelijk zijn om, door de rente te verlagen, op korte termijn de economische groei aan te jagen. Zeker voor een politicus die streeft naar herverkiezing. Maar op langere termijn volgt de rekening: hogere inflatie.
Sinds de hoge inflatie van de jaren ’70, zijn steeds meer centrale banken onafhankelijk geworden. Het doel: voorkomen dat de verleiding om de rente op de korte termijn te verlagen steeds weer leidt tot te hoge inflatie op een later moment. De politiek stelt het mandaat van de centrale bank vast en benoemt de bestuurders, maar bemoeit zich niet met het rentebeleid. Onafhankelijkheid betekent ook dat bestuurders niet zomaar kunnen worden ontslagen.
[....]
