Directe investeringen dienen om een aanmerkelijk belang te verwerven in een onderneming en worden door multinationals gebruikt om hun wereldwijde bedrijfsstructuren mee vorm te geven. Zowel de inkomende als de uitgaande directe investeringspositie van Nederland is uitzonderlijk groot. Als percentage van het bruto binnenlands product (bbp) bedroeg de omvang van deze posities eind 2024 inkomend (naar Nederland) 436% en uitgaand (naar het buitenland) 508%, oftewel € 4.946 miljard en € 5.759 miljard.

De forse omvang van de inkomende en uitgaande directe investeringen maakt duidelijk dat multinationals graag bedrijfsonderdelen in Nederland vestigen. In veel gevallen gaat het om financiële constructies vanwege juridische en fiscale redenen en is er geen sprake van productieactiviteiten. Dit worden ook wel brievenbusfirma's genoemd.

Nieuwe maatregelen om belastingontwijking tegen te gaan

Een belangrijke reden waarom zoveel multinationals hun bedrijfsstructuur via Nederland laten lopen, is ons uitgebreide stelsel van belastingverdragen. Tot enige jaren geleden hoefde in Nederland namelijk geen belasting te worden betaald over dividenden en inkomens op royalty’s (zoals merkrechten) als in een ander land - waarmee Nederland een dergelijk verdrag had afgesloten - belasting werd afgedragen.

[....]